Οι επόμενες κινήσεις του Τραμπ στο Ιράν - Πόσο πιθανή είναι μια επέμβαση και πώς;
Οι μαζικές διαδηλώσεις σε διάφορες πόλεις του Ιράν προκάλεσαν το έντονο ενδιαφέρον των ΗΠΑ. Πώς θα το χειριστεί ο Τραμπ;
Σε τεντωμένο σκοινί βρίσκεται η κατάσταση στο Ιράν με τους πολίτες να έχουν κατέβει στους δρόμους διαδηλώνοντας κατά της κυβέρνησης με τον ξεσηκωμό, που ήδη μετράει δύο εβδομάδες, να μην κοπάζει.
Στην Τεχεράνη αλλά και σε άλλες πόλεις, οι επίσημα αναγνωρισμένοι νεκροί ξεπερνούν τους 2.000 σύμφωνα με τις Αρχές. Από την άλλη, διεθνείς οργανισμοί κάνουν λόγο ακόμη και για 12.000 με 20.000 νεκρούς, κάτι που δεν έχει επιβεβαιωθεί αφού το «μαύρο» στο ίντερνετ εδώ και 5 ημέρες δυσκολεύει την επαλήθευση των πληροφοριών.
Και ενώ κάποιος θα περίμενε ότι η διπλωματία θα καθόταν στο τραπέζι να βρει ενδεχόμενη λύση, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ υιοθετεί μια πιο αντιπαραθετική προσέγγιση. Με ένα σύντομο μήνυμα στο Truth Social, ο Αμερικανός πρόεδρος καλεί τους διαδηλωτές ρητά να συνεχίσουν την εξέγερση, κάτι που φυσικά κλιμακώνει τη ρητορική του. Μάλιστα σημείωσε ότι η βοήθεια «είναι καθ’ οδόν» χωρίς ωστόσο να ξεκαθαρίζει το είδος με την Ουάσιγκτον να εξετάζει τις επιλογές.
Υπάρχει πάντα η έμμεση απειλή στρατιωτικής δράσης – η προειδοποίηση ότι όσοι σκοτώνουν διαδηλωτές θα «πληρώσουν υψηλό τίμημα». Το βράδυ της Τρίτης διαμήνυσε στην κυβέρνηση της Τεχεράνης ότι σε περίπτωση που ξεκινήσουν οι απαγχονισμοί θα ληφθούν ολέθρια μέτρα.
Το δίλημμα της επέμβασης
Δεν πάει πολύς καιρός που οι ΗΠΑ βομβάρδισαν τις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν στο Φορντό, όταν τάχθηκαν στο πλευρό του Ισραήλ προσπαθώντας να εμποδίσουν την Τεχεράνη να «τροφοδοτεί» με όπλα τη Χεζμπολάχ στον Λίβανο.
Σήμερα όμως, ένα χτύπημα εναντίον του ισλαμικού καθεστώτος θα ήταν τελείως διαφορετικό. Αλλά αυτή η ανάρτηση σηματοδοτεί μια μετατόπιση στην εμπλοκή των ΗΠΑ, συνδυάζοντας την υποστήριξη για πολιτικές αναταραχές με απειλές για περαιτέρω παρέμβαση κάποιου είδους.
«Αυτό μου προκαλεί μια απόκοσμη αίσθηση», αναφέρει ο αναλυτής άμυνας, Μάικλ Κλαρκ στο Sky News, για την τελευταία δήλωση του Τραμπ. «Έχει ένα δυσάρεστο ιστορικό προηγούμενο που έληξε πολύ άσχημα. Είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς ότι δεν θα πάει στραβά... αντιλαμβάνεται τι τους ζητάει να κάνουν;» προσθέτει.
«Δεν είναι προς το συμφέρον τους να τους υποκινούν. Είναι προς το συμφέρον τους να φανεί ότι βοηθούν ή ότι συμπονούν. Αλλά δεν γνωρίζω τίποτα που να έχουν κάνει. Τίποτα από όσα έχω διαβάσει ή ακούσει υποδηλώνει κάτι τέτοιο» σημειώνει ο αναλυτής.
Πάντως, τις περασμένες ημέρες, Ιρανοί αξιωματούχοι ισχυρίστηκαν ότι πίσω από τις διαμαρτυρίες κρύβεται ξένη παρέμβαση υποδεικνύοντας πιθανό αμερικανικό και ισραηλινό δάκτυλο.
Πώς θα μπορούσε να επέμβει ο Τραμπ;
Ορισμένοι Ιρανοί αντιφρονούντες του Ισλαμικού καθεστώτος αντιτίθενται σε μια ενδεχόμενη επίθεση των ΗΠΑ στη χώρα τους.
Ο διάσημος σκηνοθέτης Τζαφάρ Παναχί, παρά τη δραματική του έκκληση, δεν συμφωνεί με αμερικανική επέμβαση. «Η αλλαγή πρέπει να έρθει απο τον λαό του Ιράν» τόνισε.
Όμως, οι ΗΠΑ ενδέχεται να σχεδιάζουν μια δράση παρόμοια με εκείνης της Βενεζουέλας. Μια σύλληψη του Αλί Χαμενεΐ όπως αυτή του Νικολάς Μαδούρο μάλλον μοιάζει απίθανη, ακόμη και αν το Ισραήλ απέδειξε πέρσι ότι είναι ικανό να διεισδύσει στο ιρανικό σύστημα χωρίς να γίνει αντιληπτό.
Ο Τραμπ επιθυμεί μια άμεση, σύντομη και αποτελεσματική μεν δράση με στόχο να καρατομίσει, όπως και στη Βενεζουέλα, το καθεστώς και να το αφήσει ακέφαλο μέχρι να βρεθεί η μεταβατική διοίκηση.
Οι κρυφές συναντήσεις του Γουίτκοφ με τον γιο του τελευταίου σάχη, Ρεζά Παχλεβί, έχουν προκαλέσει έναν ενθουσιασμό στους υποστηρικτές του διαδόχου, ιδίως τους εξόριστους. Από τη δική του πλευρά όμως ο Τραμπ δεν φαίνεται να είναι έτοιμος για μια τέτοια κίνηση.
Τι μπορεί να θέλει ο Τραμπ στο Ιράν
Υπάρχουν τρεις βασικοί λόγοι για τους οποίους ο Ντόναλντ Τραμπ μπορεί να θέλει να παρέμβει προσωπικά στο Ιράν.
Καταρχάς πρόκειται για έναν «κακόβουλο παράγοντα» για τη Δύση από το 1979, οπότε αν αυτό σταματήσει «θα είναι ένα πλεονέκτημα» για τον πρόεδρο των ΗΠΑ.
Ένας άλλος λόγος θα ήταν να επιτευχθεί συμφωνία με το Ιράν ώστε να μην παράγει πυρηνικά όπλα μέσω του προγράμματός του, κάτι που μέχρι στιγμής δεν είναι βέβαιο ότι μπορεί να βρεθεί λύση.
Τρίτον, σε περίπτωση εγκαθίδρυσης μιας μεταβατικής ιρανικής κυβέρνησης, τότε οι κυρώσεις που έχουν επιβάλει οι ΗΠΑ πιθανότατα θα τερματίζονταν.
Στη συνέχεια, το ιρανικό πετρέλαιο θα εισέλθει στην αγορά και η τιμή του θα αρχίσει να μειώνεται ακόμη περισσότερο. Παρόλο που αυτό είναι καλό και κακό για διαφορετικούς τομείς, θα ήταν όφελος για την τσέπη του Αμερικανού καταναλωτή.
